Uitbouw op de erfgrens: burenrecht, schaduw en toestemming
Vergunningvrij bouwen betekent niet dat de buren niets te zeggen hebben. Het burenrecht en de regels over hinder gelden altijd. Wij rekenden uit hoeveel zon een uitbouw op de erfgrens de buren kost, vergeleken met een gewone schutting van 2 m.
Door Verbouwcijfers · Bijgewerkt 24 oktober 2026
Wat kost jouw uitbouw?
–
Wat onze analyse laat zien
Onze zonberekening voor Utrecht, 21 maart tot 21 september, en het Burgerlijk Wetboek
- Staat de uitbouw ten zuiden van de tuin van de buren, dan kost een hoogte van 3 m een terras op 2 m afstand gemiddeld 1,5 uur directe zon per dag tussen maart en september, bovenop de schaduw van een schutting van 2 m.
- Bij 4 m hoog verdubbelt dat tot 3,2 uur. Hoger dan 4 m maakt op 2 m afstand weinig verschil meer, maar verder de tuin in wel: op 3 m afstand 1,5 uur bij 4 m en 2,2 uur bij 5 m.
- Ligt de uitbouw ten oosten of westen van de buren, dan is het verlies veel kleiner: 0,6 uur bij 3 m hoog. De ligging op het kompas weegt zwaarder dan een halve meter hoogte.
- Zonder vergunning mag een uitbouw in de eerste 4 m niet hoger zijn dan 0,3 m boven je verdiepingsvloer: bij de meeste rijtjeshuizen ruim 3 m. Een uitbouw van 4 m hoog vraagt dus meestal een vergunning, en dan kunnen de buren bezwaar maken.
| Uitbouw van 5 m hoog, ten zuiden | 3,2 uur |
| Uitbouw van 4 m hoog, ten zuiden | 3,2 uur |
| Uitbouw van 3 m hoog, ten zuiden | 1,5 uur |
| Uitbouw van 3 m, ten oosten of westen | 0,6 uur |
Gemiddeld 21 maart tot 21 september, uitbouw van 4 m diep op de erfgrens, terras tegenover het midden; extra ten opzichte van een schutting van 2 m. Zonder andere obstakels.
Hoeveel zon kost een uitbouw de buren?
We rekenden voor elke vijf minuten van 21 maart tot 21 september de stand van de zon uit voor Utrecht, en keken of een punt in de tuin van de buren in de schaduw van de uitbouw lag. De uitbouw is 4 m diep en staat op de erfgrens; het punt ligt tegenover het midden. Als vergelijking telden we alleen de zon die niet al door een schutting van 2 m wordt tegengehouden, de hoogte die op het achtererf meestal zonder vergunning mag.
| Hoogte uitbouw | Uitbouw ten zuiden, terras op 2 m | Ten zuiden, op 3 m | Ten oosten of westen, op 2 m | Ten oosten of westen, op 3 m |
|---|---|---|---|---|
| 3 m | 1,5 uur | 0,7 uur | 0,6 uur | 0,7 uur |
| 4 m | 3,2 uur | 1,5 uur | 0,8 uur | 1,0 uur |
| 5 m | 3,2 uur | 2,2 uur | 0,8 uur | 1,1 uur |
Uren directe zon per dag, gemiddeld over het tuinseizoen, bij onbewolkte hemel. Bomen, andere gebouwen en de eigen woning van de buren zijn niet meegenomen; die maken het verlies vaak kleiner, omdat de zon dan al deels weg was.
Aan de zuidkant telt elke meter hoogte: de middagzon staat in maart en september rond 38 graden hoog, dus een muur van 3 m werpt dan bijna 4 m schaduw. Ten oosten of westen raakt een uitbouw vooral de ochtend- of avondzon, wanneer de zon toch laag staat en een schutting al veel tegenhoudt.
Wat het burenrecht zegt
- Ramen binnen 2 m. Binnen 2 m van de erfgrens mag je geen ramen, deuren of balkons maken die uitzicht geven op het erf van de buren, tenzij zij toestemmen (artikel 5:50 Burgerlijk Wetboek). Lichtdoorlatend vast matglas mag wel.
- Hinder. Ook een vergunningvrije uitbouw mag de buren geen onrechtmatige hinder bezorgen, bijvoorbeeld door ernstige schaduw. De rechter weegt dan de omstandigheden af. In een zaak bij de rechtbank Noord-Holland moest een blinde muur van 3,54 m terug naar de oude hoogte.
- Bouwen op of over de grens. Steekt de uitbouw over de erfgrens, ook met een paar centimeter fundering of dakrand, dan heb je toestemming van de buren nodig, het liefst schriftelijk en vastgelegd bij de notaris. Laat bij twijfel het Kadaster de grens aanwijzen voordat je bouwt.
- Toegang tijdens de bouw. Moet de aannemer over het erf van de buren om te kunnen bouwen, dan moeten zij dat in redelijkheid toestaan, tegen vergoeding van schade (artikel 5:56 Burgerlijk Wetboek). Spreek dit vooraf af.
De tekst van het burenrecht staat in boek 5 van het Burgerlijk Wetboek.
Hoe je bezwaar voorkomt
Heb je een vergunning nodig, dan kunnen de buren bezwaar maken en in beroep gaan; bij een vergunningvrije uitbouw kunnen ze alleen naar de burgerlijke rechter. In beide gevallen werkt een gesprek vooraf beter dan een procedure achteraf. Laat de tekening zien, bespreek de hoogte en de afwerking van de muur aan hun kant, en spreek af wie de schutting tijdens de bouw weghaalt en terugplaatst. Een uitbouw op 3 m in plaats van 3,5 m hoog, of een schuin aflopende dakrand aan de kant van de buren, kost weinig en neemt het grootste bezwaar weg.
Gemeente van de week: Duiven
Een gemiddelde woning in Duiven kostte in 2025 € 444.252 bij een gemiddeld woonoppervlak van 129 m²: € 3.444 per m². Een uitbouw van 15 m² kost ongeveer € 45.000, of € 3.000 per m².
Lees verder: Vergunningvrij bouwenIsolatie-eisen uitbouwUitbouw financierenMethode en bronnen